Facebook Twitter
Anadolu Üniversitesi
Kütüphane
Webmail
AÖF Öğrenci
 

Doğan Özlem’den doğa bilimleri ve sosyal bilimler ayrımı üzerine konferans

12 Nisan 2011 tarihinde eklendi
Anadolu Üniversitesi Edebiyat Fakültesi,  Yeditepe Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Doğan Özlem'i ağırladı.  Felsefe profesörü olan Doğan Özlem,  Edebiyat Fakültesi Zakine Çelik Öztürk Konferans Salonu'nda  8 Nisan Cuma günü düzenlenen “Doğa Bilimleri -Sosyal Bilimler Ayrımı Üzerine” konulu bir konferansa konuşmacı olarak katıldı.

Bilim kavramının tarihsel gelişimi hakkında bilgi vererek konuşmasına başlayan Prof. Dr. Özlem, bilim kavramının Grek Dönemi’nde, MÖ 7 ve 8. yüzyıllarda ortaya çıktığını belirtti. Grek Dönemi öncesinde de bilimsel çalışmaların olduğunu, ancak Grek Dönemi kadar sistematik olmadığına değinen Prof. Dr. Özlem, Antik Çağ’da ise felsefe ve bilim ayrımının olmadığını söyledi ve Aristoteles’in hem filozof hem de bilim insanı olmasını örnek verdi. Orta Çağ’da temel bilim olarak teolojinin sayıldığını ifade eden Özlem, “Bu dönemde teoloji, bilimleri taşıyan bir ağaç olarak sayılıyor ve diğer bilimlerin üstünde tutuluyor. Felsefe, teolojinin uşağı olarak görülüyor. Teolojinin tam bir egemenliğinden bahsetmek mümkün” dedi. Yeni Çağ’a yaklaşılan dönemde teolojiden uzaklaşıldığına değinen Özlem, “Astronomi ve astroloji yükseliyor. Simya ve kimya terimleri ortaya çıkıyor ve modern bilim haline gelmeye başlıyor.” dedi.

Modern bilim kavramı üzerinde duran Prof. Dr. Doğan Özlem, 14. ve 15. yüzyıllara gelindiğinde, doğa araştırmacılığının yeni gelişmeye başladığını ve Avrupa sanayiciliğine katkılarının araştırılmaya başlandığına değindi. İnsanların bu dönemde dinsel dogmalardan sıyrılmaya başladığını belirten Özlem, “Doğa araştırılarak oradan elde edilen sonuçlar ile bilim de elde ediliyor.” dedi. Bu dönemde “bilmek yapabilmektir” şeklinde yeni bir kavramın ortaya çıktığının altını çizen Özlem, Orta Çağ’ın beklentileri ile modern-sinayi dönem arasında çatışmalar meydana geldiğini ifade etti. Yeni Çağ’da ortaya çıkan “bilmek yapabilmektir” kavramına “doğaya egemen olma” kavramının eklendiğini vurgulayan Özlem, bu kavramların Grek Döneminde hâkim olan düşünceye tamamen ters olduğunu belirtti. Prof. Dr. Özlem, Yeni Çağ’ın özelliklerini, “Doğa sizden bağımsızdır. Kendiliğinden mekanik bir düzene sahiptir. Doğaya egemen olmak, doğayı insan çıkar ve amaçları uğruna kullanmak, teknik ve teknolojiyi geliştirmek içindir” şeklinde sıraladı. Özlem, “mantıksal, olgusal, nedensellik, evrensellik, kanıtlanabilir, denetlenebilir” gibi olguları modern bilimi, modern bilim kılan özellikler olarak belirtirken, aynı dönemde bilim insanının temel özelliklerinin de, tarafsız ve ön yargılarından arınmış olması gerektiğini belirtti.

19. yüzyılda Yeni Çağ bilimine bir takım eleştiriler geldiğini belirten Prof. Dr. Özlem şöyle konuştu: “Modern bilimi, bilim olmayandan yöntemi ayıramaz, çünkü bilimsel bilgiyi, tam ve eksiksiz doğrulamak bilimde mümkün değildir. Gerçeklik, hiyerarşik değil heterarşiktir. Evrende tek bir düzen yok, birden fazla düzen var. Hiçbir bilimsel gözlem tarafsız olamaz. Bilim hiçbir zaman insani eğilim, inanç, ideoloji ve değerden bağımsız bir etkinlik değildir.”

Sosyal bilimlere dair Max Weber’in açıklamalarına yer veren Özlem, Weber’in “sosyal bilimlerde ifadeler ne kadar genelse içi o kadar boştur” söylemini “her çağın insan özellikleri, diğer çağın insan özelliklerinden farklı olduğu” şeklinde açıkladı. Özlem, Weber’in “sosyal bilimlerde genele değil tikele yönelmek gerektiği” söylemine de konuşmasında yer verdi.

Bilim yapan insanların kültürelden bağımsız olamayacağı söyleyen Özlem, günümüzde kabul edilen üç tip bilim insanı olduğunu ifade etti. Prof. Dr. Doğan Özlem, “Bu bilim insanlarının ilki amatör bilim insanı. Amatör bilim insanları, 16 ve 17. yüzyıllarda yaşamış ve kendi küçük laboratuvarında araştırmalar yapanlar. İkinci tip bilim insanı ise, 18. yüzyılda bilimsel faaliyetlerin kurumsallaştığı ve üniversitelere taşındığı döneme ait akademik bilim insanları. Bu bilim insanları, devlet tarafından sağlanan olanaklarla bilim yapıyor ve diğer bilim insanlarından daha fazla itibar görüyor. Üçüncü tip bilim insanı ise, bilimsel faaliyetlerin endüstrileştiği dönemde yani günümüzde var olan, kapitalist düzenin isteklerine yönelik bilim yapan insanlar” dedi.

Hale Karakaya (Haber Merkezi)

''Başarıya Giden Yolda Motivasyon'' semineri düzenlendi
Gastronomi Kulübünden lezzetli bir şölen
Utangaçlıkla nasıl başa çıkılır?
DİLKOM’da görev değişikliği
Anadolu Üniversitesi, “Ömer Durna ile Kariyer Uçuşu” adlı seminere ev sahipliği yaptı
Erasmusa gidecek öğrencilere süreç hakkında bilgi verildi
Proje Yazım Kampı başladı
''Turnitin ve iThenticate Programı Eğitim Semineri'' gerçekleştirildi
Tango Topluluğu yeni üyeleriyle tanıştı
BÖTE Bölümü Engelsiz Bilişim Ödülüne layık görüldü
Kariyer Kulübü tanışma toplantısı gerçekleştirildi
Prof. Pınar Genç uluslararası yarışmadan ödülle döndü
Endüstri ve Verimlilik Kulübü, yeni üyelerine ''Merhaba'' dedi
Anadolu Üniversitesi “Frig Vadisi Üniversiteler Kültür Turu”na katıldı
İletişim Kulübü yeni üyeleriyle tanıştı
3. Uluslararası SERES'14 kongresi başladı
''Sektör İş Birliklerinde Fikri Haklar'' konuşuldu
Etkili ders çalışmanın yolları
Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) öncülüğünde yürütülen ''Çocuk Hakları Müfredatı'' projesi devam ediyor
''Bilim Etiği'' dersi kapsamında seminer gerçekleşti
Mühendislik Fakültesi mezunları buluştu
Avrupa gönüllüleri bekliyor
KOSGEB, Anadolu Üniversitesi öğrencileri ile bir araya geldi
AEGEE 13. Olağan Genel Kurulu gerçekleştirildi
Müzikal mirasımız Anadolu Üniversitesinde yeniden canlanıyor
Türkiye'nin raylı sistemine Anadolu Üniversitesinden büyük katkı
Müzikal Topluluğunun tanışma toplantısı gerçekleşti
13. Kalite Şöleni başladı
Dijital medyada çocuk hakları Birleşmiş Milletlerde tartışıldı
Anadolu Üniversitesi ailesi bayramlaşmak için bir araya geldi
Anadolu Üniversitesi Azerbaycan Programları mezunları diplomalarını aldı
Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Naci Gündoğan'ın Kurban Bayramı mesajı
Gönüllü Toplumsal Hizmetler Kulübü tanışma toplantısı düzenledi
YDYO'da oryantasyon toplantıları yapıldı
Amerika ile “Çift Diploma”
ESO’da ARİNKOM TTO ile ''Proje Yazmaya Çeyrek Kala''
Anadolu Üniversitesi Eczacılık Fakültesi ile KOSGEB, Uygulamalı Girişimcilik Eğitimi Protokolünü imzaladı
Anadolu Üniversitesi olası afetlere hazırlanıyor
Enerji Uygulamalarının Simülasyonu ile ilgili seminer düzenlendi
Hukuk Klinikleri Ulusal Çalıştayı düzenlendi
Kampüs | Bilim | Kültür Sanat | Spor | Künye
Anadolu Üniversitesi Haber Merkezi