Facebook Twitter
Anadolu Üniversitesi
Kütüphane
Webmail
AÖF Öğrenci
 

Doğan Özlem’den doğa bilimleri ve sosyal bilimler ayrımı üzerine konferans

12 Nisan 2011 tarihinde eklendi
Anadolu Üniversitesi Edebiyat Fakültesi,  Yeditepe Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Doğan Özlem'i ağırladı.  Felsefe profesörü olan Doğan Özlem,  Edebiyat Fakültesi Zakine Çelik Öztürk Konferans Salonu'nda  8 Nisan Cuma günü düzenlenen “Doğa Bilimleri -Sosyal Bilimler Ayrımı Üzerine” konulu bir konferansa konuşmacı olarak katıldı.

Bilim kavramının tarihsel gelişimi hakkında bilgi vererek konuşmasına başlayan Prof. Dr. Özlem, bilim kavramının Grek Dönemi’nde, MÖ 7 ve 8. yüzyıllarda ortaya çıktığını belirtti. Grek Dönemi öncesinde de bilimsel çalışmaların olduğunu, ancak Grek Dönemi kadar sistematik olmadığına değinen Prof. Dr. Özlem, Antik Çağ’da ise felsefe ve bilim ayrımının olmadığını söyledi ve Aristoteles’in hem filozof hem de bilim insanı olmasını örnek verdi. Orta Çağ’da temel bilim olarak teolojinin sayıldığını ifade eden Özlem, “Bu dönemde teoloji, bilimleri taşıyan bir ağaç olarak sayılıyor ve diğer bilimlerin üstünde tutuluyor. Felsefe, teolojinin uşağı olarak görülüyor. Teolojinin tam bir egemenliğinden bahsetmek mümkün” dedi. Yeni Çağ’a yaklaşılan dönemde teolojiden uzaklaşıldığına değinen Özlem, “Astronomi ve astroloji yükseliyor. Simya ve kimya terimleri ortaya çıkıyor ve modern bilim haline gelmeye başlıyor.” dedi.

Modern bilim kavramı üzerinde duran Prof. Dr. Doğan Özlem, 14. ve 15. yüzyıllara gelindiğinde, doğa araştırmacılığının yeni gelişmeye başladığını ve Avrupa sanayiciliğine katkılarının araştırılmaya başlandığına değindi. İnsanların bu dönemde dinsel dogmalardan sıyrılmaya başladığını belirten Özlem, “Doğa araştırılarak oradan elde edilen sonuçlar ile bilim de elde ediliyor.” dedi. Bu dönemde “bilmek yapabilmektir” şeklinde yeni bir kavramın ortaya çıktığının altını çizen Özlem, Orta Çağ’ın beklentileri ile modern-sinayi dönem arasında çatışmalar meydana geldiğini ifade etti. Yeni Çağ’da ortaya çıkan “bilmek yapabilmektir” kavramına “doğaya egemen olma” kavramının eklendiğini vurgulayan Özlem, bu kavramların Grek Döneminde hâkim olan düşünceye tamamen ters olduğunu belirtti. Prof. Dr. Özlem, Yeni Çağ’ın özelliklerini, “Doğa sizden bağımsızdır. Kendiliğinden mekanik bir düzene sahiptir. Doğaya egemen olmak, doğayı insan çıkar ve amaçları uğruna kullanmak, teknik ve teknolojiyi geliştirmek içindir” şeklinde sıraladı. Özlem, “mantıksal, olgusal, nedensellik, evrensellik, kanıtlanabilir, denetlenebilir” gibi olguları modern bilimi, modern bilim kılan özellikler olarak belirtirken, aynı dönemde bilim insanının temel özelliklerinin de, tarafsız ve ön yargılarından arınmış olması gerektiğini belirtti.

19. yüzyılda Yeni Çağ bilimine bir takım eleştiriler geldiğini belirten Prof. Dr. Özlem şöyle konuştu: “Modern bilimi, bilim olmayandan yöntemi ayıramaz, çünkü bilimsel bilgiyi, tam ve eksiksiz doğrulamak bilimde mümkün değildir. Gerçeklik, hiyerarşik değil heterarşiktir. Evrende tek bir düzen yok, birden fazla düzen var. Hiçbir bilimsel gözlem tarafsız olamaz. Bilim hiçbir zaman insani eğilim, inanç, ideoloji ve değerden bağımsız bir etkinlik değildir.”

Sosyal bilimlere dair Max Weber’in açıklamalarına yer veren Özlem, Weber’in “sosyal bilimlerde ifadeler ne kadar genelse içi o kadar boştur” söylemini “her çağın insan özellikleri, diğer çağın insan özelliklerinden farklı olduğu” şeklinde açıkladı. Özlem, Weber’in “sosyal bilimlerde genele değil tikele yönelmek gerektiği” söylemine de konuşmasında yer verdi.

Bilim yapan insanların kültürelden bağımsız olamayacağı söyleyen Özlem, günümüzde kabul edilen üç tip bilim insanı olduğunu ifade etti. Prof. Dr. Doğan Özlem, “Bu bilim insanlarının ilki amatör bilim insanı. Amatör bilim insanları, 16 ve 17. yüzyıllarda yaşamış ve kendi küçük laboratuvarında araştırmalar yapanlar. İkinci tip bilim insanı ise, 18. yüzyılda bilimsel faaliyetlerin kurumsallaştığı ve üniversitelere taşındığı döneme ait akademik bilim insanları. Bu bilim insanları, devlet tarafından sağlanan olanaklarla bilim yapıyor ve diğer bilim insanlarından daha fazla itibar görüyor. Üçüncü tip bilim insanı ise, bilimsel faaliyetlerin endüstrileştiği dönemde yani günümüzde var olan, kapitalist düzenin isteklerine yönelik bilim yapan insanlar” dedi.

Hale Karakaya (Haber Merkezi)

Rektör Prof. Dr. Gündoğan birim ziyaretlerine Porsuk Meslek Yüksekokulu ile devam etti
Makale performans ödülleri sahiplerini buldu
Horizon 2020 ile geleceğin akıllı kentleri hedefleniyor
Anadolu kapılarını ihtiyacı olan öğrencilere açıyor
Rektör Gündoğan'ın birim ziyaretleri sürüyor
Rektör Gündoğan yeni projelerin müjdesini verdi
Rektör Prof. Dr. Gündoğan'ın birim ziyaretleri Engelliler Entegre Yüksekokulu ile devam etti
Rektör Prof. Dr. Naci Gündoğan İİBF'deydi
Rektör Gündoğan yeni projeleri açıklamaya devam ediyor
Rektör Prof. Dr. Naci Gündoğan Devlet Konservatuvarı'ndaydı
Rektör Prof. Dr. Naci Gündoğan'dan YDYO ziyareti
Rektör Prof. Dr. Naci Gündoğan, Mimarlık ve Tasarım Fakültesi'ni ziyaret etti
Seminer dersi kapsamında birbirinden farklı sunumlar yapıldı
''Tasarım Tabanlı Araştırma'' semineri gerçekleştirildi
Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü öğrencilerinden büyük başarı
İki Eylül Kampüsü’ndeki yenilikler yolda
Rektör Prof. Dr. Naci Gündoğan 1. yıl ziyaretlerine devam ediyor
Karagandi Eyaleti Valiliği’nden ziyaret
Prof. Dr. Naci Gündoğan Edebiyat Fakültesi'ni ziyaret etti
''İTB ve İTN 592 Seminer Programı'' gerçekleşti
Rektör Prof. Dr. Gündoğan İletişim Bilimleri Fakültesi'ni ziyaret etti
ÜYEP'e 17 ilden 806 başvuru
İş sağlığı ve güvenliği eğitimi gerçekleştirildi
Rektör Prof. Dr. Naci Gündoğan, Güzel Sanatlar Fakültesi'ni ziyaret etti
ARDEB Programları tanıtılıyor
Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Naci Gündoğan'dan 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü mesajı
Öğretmenlerin kendini geliştirmesi için bir fırsat: Eylem Araştırması
Prof. Dr. Naci Gündoğan’ın birim ziyaretleri devam ediyor
Anadolu Üniversitesi 2015’in de proje yılı olmasını hedefliyor
ARİNKOM TTO'dan yeni bir iş birliği
Açıköğretim Fakültesi’nde Dekanlık Devir Teslim Töreni
Rektör Prof. Dr. Naci Gündoğan, Eğitim Fakültesi'ni ziyaret etti
Rektör Prof. Dr. Naci Gündoğan'dan finaller öncesi öğrencilere gece ziyareti
ATOT ile ''Be A Part Of Europe''
Eğitim Fakültesi'nden poster sunumu
Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Naci Gündoğan'dan Yeni Yıl mesajı
''Prof. Dr. Yahya Özsoy Toplum Hizmetleri Ödül Töreni'' gerçekleştirildi
Engelliler Araştırma Enstitüsü'nde kırmızı kurdele kesildi
Mühendislik Fakültesi 2014’e ''Hizmet Ödülleri Töreni'' ile veda etti
Cumalıkızık ''UNESCO Dünya Mirası Listesi''ne alındı
Kampüs | Bilim | Kültür Sanat | Spor | Künye
Anadolu Üniversitesi Haber Merkezi