Facebook Twitter
Anadolu Üniversitesi
Kütüphane
Webmail
AÖF Öğrenci
 

Doğan Özlem’den doğa bilimleri ve sosyal bilimler ayrımı üzerine konferans

12 Nisan 2011 tarihinde eklendi
Anadolu Üniversitesi Edebiyat Fakültesi,  Yeditepe Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Doğan Özlem'i ağırladı.  Felsefe profesörü olan Doğan Özlem,  Edebiyat Fakültesi Zakine Çelik Öztürk Konferans Salonu'nda  8 Nisan Cuma günü düzenlenen “Doğa Bilimleri -Sosyal Bilimler Ayrımı Üzerine” konulu bir konferansa konuşmacı olarak katıldı.

Bilim kavramının tarihsel gelişimi hakkında bilgi vererek konuşmasına başlayan Prof. Dr. Özlem, bilim kavramının Grek Dönemi’nde, MÖ 7 ve 8. yüzyıllarda ortaya çıktığını belirtti. Grek Dönemi öncesinde de bilimsel çalışmaların olduğunu, ancak Grek Dönemi kadar sistematik olmadığına değinen Prof. Dr. Özlem, Antik Çağ’da ise felsefe ve bilim ayrımının olmadığını söyledi ve Aristoteles’in hem filozof hem de bilim insanı olmasını örnek verdi. Orta Çağ’da temel bilim olarak teolojinin sayıldığını ifade eden Özlem, “Bu dönemde teoloji, bilimleri taşıyan bir ağaç olarak sayılıyor ve diğer bilimlerin üstünde tutuluyor. Felsefe, teolojinin uşağı olarak görülüyor. Teolojinin tam bir egemenliğinden bahsetmek mümkün” dedi. Yeni Çağ’a yaklaşılan dönemde teolojiden uzaklaşıldığına değinen Özlem, “Astronomi ve astroloji yükseliyor. Simya ve kimya terimleri ortaya çıkıyor ve modern bilim haline gelmeye başlıyor.” dedi.

Modern bilim kavramı üzerinde duran Prof. Dr. Doğan Özlem, 14. ve 15. yüzyıllara gelindiğinde, doğa araştırmacılığının yeni gelişmeye başladığını ve Avrupa sanayiciliğine katkılarının araştırılmaya başlandığına değindi. İnsanların bu dönemde dinsel dogmalardan sıyrılmaya başladığını belirten Özlem, “Doğa araştırılarak oradan elde edilen sonuçlar ile bilim de elde ediliyor.” dedi. Bu dönemde “bilmek yapabilmektir” şeklinde yeni bir kavramın ortaya çıktığının altını çizen Özlem, Orta Çağ’ın beklentileri ile modern-sinayi dönem arasında çatışmalar meydana geldiğini ifade etti. Yeni Çağ’da ortaya çıkan “bilmek yapabilmektir” kavramına “doğaya egemen olma” kavramının eklendiğini vurgulayan Özlem, bu kavramların Grek Döneminde hâkim olan düşünceye tamamen ters olduğunu belirtti. Prof. Dr. Özlem, Yeni Çağ’ın özelliklerini, “Doğa sizden bağımsızdır. Kendiliğinden mekanik bir düzene sahiptir. Doğaya egemen olmak, doğayı insan çıkar ve amaçları uğruna kullanmak, teknik ve teknolojiyi geliştirmek içindir” şeklinde sıraladı. Özlem, “mantıksal, olgusal, nedensellik, evrensellik, kanıtlanabilir, denetlenebilir” gibi olguları modern bilimi, modern bilim kılan özellikler olarak belirtirken, aynı dönemde bilim insanının temel özelliklerinin de, tarafsız ve ön yargılarından arınmış olması gerektiğini belirtti.

19. yüzyılda Yeni Çağ bilimine bir takım eleştiriler geldiğini belirten Prof. Dr. Özlem şöyle konuştu: “Modern bilimi, bilim olmayandan yöntemi ayıramaz, çünkü bilimsel bilgiyi, tam ve eksiksiz doğrulamak bilimde mümkün değildir. Gerçeklik, hiyerarşik değil heterarşiktir. Evrende tek bir düzen yok, birden fazla düzen var. Hiçbir bilimsel gözlem tarafsız olamaz. Bilim hiçbir zaman insani eğilim, inanç, ideoloji ve değerden bağımsız bir etkinlik değildir.”

Sosyal bilimlere dair Max Weber’in açıklamalarına yer veren Özlem, Weber’in “sosyal bilimlerde ifadeler ne kadar genelse içi o kadar boştur” söylemini “her çağın insan özellikleri, diğer çağın insan özelliklerinden farklı olduğu” şeklinde açıkladı. Özlem, Weber’in “sosyal bilimlerde genele değil tikele yönelmek gerektiği” söylemine de konuşmasında yer verdi.

Bilim yapan insanların kültürelden bağımsız olamayacağı söyleyen Özlem, günümüzde kabul edilen üç tip bilim insanı olduğunu ifade etti. Prof. Dr. Doğan Özlem, “Bu bilim insanlarının ilki amatör bilim insanı. Amatör bilim insanları, 16 ve 17. yüzyıllarda yaşamış ve kendi küçük laboratuvarında araştırmalar yapanlar. İkinci tip bilim insanı ise, 18. yüzyılda bilimsel faaliyetlerin kurumsallaştığı ve üniversitelere taşındığı döneme ait akademik bilim insanları. Bu bilim insanları, devlet tarafından sağlanan olanaklarla bilim yapıyor ve diğer bilim insanlarından daha fazla itibar görüyor. Üçüncü tip bilim insanı ise, bilimsel faaliyetlerin endüstrileştiği dönemde yani günümüzde var olan, kapitalist düzenin isteklerine yönelik bilim yapan insanlar” dedi.

Hale Karakaya (Haber Merkezi)

Anadolu’dan TÜBİTAK’a yeni bir proje
Anadolu Üniversitesi Açıköğretim sistemindeki öğrencilere muafiyet müjdesi
Erasmus+ Bilgilendirme Toplantısı gerçekleştirildi
Yaşamboyu Eğitim Merkezi personel eğitim seminerlerine başladı
Anadolu Üniversitesi ve Microsoft Türkiye iş birliği gerçekleştirildi
Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi başarılı öğrencileriyle buluşuyor
''TÜBİTAK Projesi Deneyimi'' Anadolu'da konuşuldu
6. Türkçe Semineri başladı
Açıköğretim Fakültesinden TÜBİTAK’a ilk proje
Anadolu Üniversitesi ailesi bayramlaştı
Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Naci Gündoğan'ın Ramazan Bayramı mesajı
Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Naci Gündoğan'ın Gazeteciler ve Basın Bayramı mesajı
Mengenli aşçıların sözlü tarih görüşmeleri başladı
Tek ders sınav toplantısı gerçekleşti
UNFPA Göç Okulu Projesini onurlandırdı
Mühendislik Fakültesi programlarının akreditasyon süreleri yeniden uzatıldı
UNFPA’dan Üniversitemize ziyaret
Anadolu Üniversitesi öğrencisinin büyük başarısı
AÖF Önlisans Programları yaz dönemi uygulama derslerine ziyaret yapıldı
Sağlık Bakanı'ndan Anadolu Üniversitesi Rektörlüğüne ziyaret
TÜBA’dan Anadolu Üniversitesine büyük onur
Anadolu Üniversitesi 13. sırada
Mimarlık ve Tasarım Fakültesi üçüncü kez akredite edildi
Endüstri Mühendisliği Bölümü öğrencilerinden önemli başarı
Devlet Konservatuvarında sınav heyecanı
Açıköğretim tek ders sınavı için e-Seminer dersleri başladı
ÜYEP Olimpiyatları'nın 4'üncüsü yapıldı
TÜBİTAK’tan 1’incilik ödülü Onur Şenel’in oldu
İşitme Engelliler Öğretmenliği Eğitim Günleri konferansına ilgi büyük oldu
FOREBIOM çalıştayının son ayağı Anadolu Üniversitesinde gerçekleşti
Üniversite-şehir iş birliğine yeni bir adım
Endüstriyel Tasarım Bölümü öğrencilerinden önemli başarı
Devlet Konservatuvarı özel yetenek sınavları başlıyor
GSF ön kayıt ve özel yetenek sınavı başvuruları 14 Temmuzda başlıyor
Uzaktan Eğitim yaz dönemi uygulama öğrencileri için oryantasyon toplantısı yapıldı
''Araştırmalarda Ölçek'' semineri gerçekleştirildi
“Amorium Antik Kentinin Envanteri, Geçmişi ve Geleceği” paneli gerçekleştirildi
Akademik Gelişim Birimi seminerlerine devam ediyor
''3. Uluslararası Deprem ve Sürdürülebilir Malzemeler Çalıştayı'' gerçekleştirildi
Fen Fakültesi mezunlarını uğurladı
Kampüs | Bilim | Kültür Sanat | Spor | Künye
Anadolu Üniversitesi Haber Merkezi